Main content

Μπάνερ με τη φωτογραφία του Βαγγέλη Αυγουλά και τις ιδιότητες του

Σειρά ραδιοφωνικών παρεμβάσεων έχει πραγματοποιήσει τον τελευταίο καιρό ο δικηγόρος και Πρόεδρος της ΑΜΚΕ» Με Άλλα Μάτια», Βαγγέλης Αυγουλάς. Με αφορμές την Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία, την εκλογή του στο ΔΣ του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών αλλά και τις δράσεις της κοινωνικής επιχείρησης ΑμεΑ «Με Άλλα Μάτια». Ακολουθούν τα σημαντικότερα αποσπάσματα από την εκάστοτε παρέμβαση με στόχο τον διαρκή δημόσιο διάλογο και προβληματισμό.

Α. Ερτ – Σε δι@δραση, Αρετή Μπίτα

Η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία

«Η 3η Δεκέμβρη, για τον καθένα από εμάς, είτε έχει μια αναπηρία είτε δεν έχει, είναι ένα ορόσημο: να βάζεις μέσα σου μία προσωπική στοχοθεσία, μέχρι την επόμενη 3η Δεκέμβρη του έτους να δεις τι έχεις κάνει για τη συμπερίληψη και την κοινωνική ένταξη. Όχι όμως κάποιων λίγων αναπήρων μακριά από σένα. Γιατί ανά πάσα στιγμή, μπορεί μια ασθένεια, ένα ατύχημα να φέρει κάποια ή κάποιον από σας στη δική μας θέση. Αυτό δεν το έχουμε σκεφτεί, ότι όταν λειτουργούμε συμπεριληπτικά και σχεδιάζουμε για όλους εξ αρχής, το κάνουμε εν δυνάμει πάλι για όλες και όλους εμάς. Αυτό πρέπει να μας κινητοποιεί.»

Περί αναπηρίας

«Αναπηρία είναι το πλέγμα των εμποδίων που βάζει η κοινωνία στους ανθρώπους με βλάβες. Είναι οι περιορισμοί τους οποίους δεν έχουμε επιλέξει. Έχουμε τρόπους να τους ξεπεράσουμε, αλλά μπαίνουν στον δρόμο μας από την αδιαφορία, τις παραλήψεις και την άγνοια όλων των άλλων.»

Οι δυσκολίες της μάχιμης δικηγορίας

«Οι συνθήκες είναι εχθρικές δυστυχώς στη μάχιμη δικηγορία, αφού έχω γεννηθεί τυφλός σε έναν κόσμο για βλέποντες. Αυτό που έκανα στον Δικηγορικό Σύλλογο ήταν να πω στους συναδέλφους μου ακριβώς πώς είναι η καθημερινότητά μου, το οποίο σόκαρε στην αρχή και κινητοποίησε στη συνέχεια. Μπορεί να φτάσω, για παράδειγμα, έξω από μία υπηρεσία κι εκεί να βρω τοιχοκολλημένη μια ανακοίνωση με μία σημαντική πληροφορία. Αυτή την πληροφορία, ή θα πληρώνω συνοδό για να μου τη μεταφέρει ή δε θα την πάρω ποτέ. Θα ταλαιπωρηθώ πολύ περισσότερο, θα χάσω εργατοώρες, και δεν μπορώ φυσικά τέτοιο πρόσθετο κόστος να το μεταφέρω στους εντολείς μου. Είμαστε στο ελεύθερο επάγγελμα.»

Προσβασιμότητα

«Η προσβασιμότητα είναι πολλά παραπάνω από το να μπορεί ένα αμαξίδιο να ανεβεί σε μια ράμπα. Είναι το να γράφονται στη γραφή των τυφλών οι ημερομηνίες λήξης, οι τιμές και τα συστατικά στα φάρμακα και τα προϊόντα. Είναι οι τεχνικές προδιαγραφές στις ιστοσελίδες ώστε να μπορούν να τις διαβάσουν άτομα που δε χρησιμοποιούν ποντίκι, όπως οι τυφλοί ή τα άτομα με βλάβη στα άνω άκρα. Είναι οι κωφοί συμπολίτες μας να βρίσκουν διερμηνείς νοηματικής γλώσσας όπου κι αν βρεθούν: δημόσιες υπηρεσίες, τράπεζες, νοσοκομεία. Όλα αυτά, και πολλά άλλα, είναι προσβασιμότητα.»

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα στα σχολεία

«Στο εκπαιδευτικό μας πρόγραμμα, με άδεια του Υπουργείου Παιδείας, μπαίνουμε στα σχολεία και καλλιεργούμε την ενσυναίσθηση. Τα παιδιά ρωτάνε ελεύθερα πράγματα, όπως αν οι τυφλοί βλέπουν όνειρα, τι σημαίνουν για μένα τα χρώματα κ.λπ. Είναι πολύ ωραίες αυτές οι συζητήσεις, για να μπαίνουν τα παιδιά με απλά λόγια στο θέμα και να μην περιμένουν τους Παρολυμπιακούς για να έχουν μια αφορμή να συζητήσουν.»

Σημασία της συνύπαρξης ΑμεΑ και μη στα σχολεία

«Προωθούμε τη συνύπαρξη στα σχολεία. Αν υπάρχει λειτουργικότητα, ο/η ανάπηρος/η μαθητής/ρια πρέπει να είναι δίπλα στους συμμαθητές του. Γιατί δεν εκπαιδεύεται μόνο αυτός/ή, αλλά και η ίδια η κοινωνία στο πώς να ενσωματώνει. Αν είχαμε τέτοια συνύπαρξη, δε θα είχαμε ρατσιστικά μορφώματα και ‘’συμμορίες’’ στην ελληνική Βουλή, να μιλάνε για στείρωση των αναπήρων στην Ελλάδα του 2015 και του 2020.»

Ο Βαγγέλης σε σχολική αίθουσα μιλάει στους μαθητές


Αποϊδρυματοποίηση και προσωπικός βοηθός
Β. Παραπολιτικά FM – Ζούμε Αληθινά, Δημήτρης Γιαγτζόγλου 

«Στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει και μια μεγάλη συζήτηση για την αποϊδρυματοποίηση. Είχαμε και πρόσφατο περιστατικό στη Θεσσαλονίκη, που διερευνάται αν κατέληξε από ξυλοδαρμό τρόφιμος ιδρύματος, ανάπηρος άνθρωπος. Γιατί δεν μένουν σε ιδρύματα τα ανάπηρα άτομα π.χ. στη Σουηδία, όταν χάνεται το περιβάλλον/η οικογένεια αλλά ζουν στην κοινότητα, στη γειτονιά τους; Γιατί εκεί εδώ και χρόνια, έχουμε το σύστημα του προσωπικού βοηθού, κάτι που ψηφίστηκε μόλις πριν 2 μήνες στην Ελλάδα και θα εφαρμοστεί ως πιλοτικό πρόγραμμα. Κατόπιν αξιολόγησης της βλάβης, το κράτος πληρώνει τις ώρες που χρειάζεται το ανάπηρο άτομο να έχει προσωπικό βοηθό, παρέχοντας έτσι σε έναν επιλεγμένο άνθρωπο μια θέση εργασίας. Εδώ ακόμα το περιμένουμε, γίνονται βήματα αλλά πρέπει να τρέξουμε.»

Υπενθυμίζουμε την πρόταση του κ. Αυγουλά για την υποχρεωτική παρουσία φοιτητών της Νομικής στα ιδρύματα.

Γ. Αθήνα 984 – Μια μέρα στην Αθήνα, Γιώργος Αποστολίδης

Η στάση του δικηγορικού κλάδου απέναντι στην αναπηρία

«Αργήσαμε να εκλέξουμε ανάπηρο άτομο στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών, στο μεγαλύτερο επιστημονικό σωματείο της χώρας. Σε μια επιστήμη που υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, έπρεπε νά ‘χουμε βγει μπροστά νωρίτερα για κάποια πράγματα. Υπάρχει μεγάλη ευθύνη να τρέξουμε να προλάβουμε να κάνουμε πράγματα που έχουν αργήσει. Τρανό παράδειγμα το μεγαλύτερο δικαστικό μέγαρο της χώρας, η σχολή Ευελπίδων, όπου δε λειτουργεί ούτε μία αναπηρική τουαλέτα.»

Προσβάσιμες Διαδρομές σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων

«Ο Δήμος Αθηναίων έδωσε για άλλη μια φορά θέσεις εργασίας σε ανάπηρα άτομα. Βγήκαμε μπροστά 2 ομάδες, άτομα με οπτική και με κινητική βλάβη (με ποικιλομορφία μεταξύ μας τόσο στις βλάβες όσο και στα μέσα που χρησιμοποιούμε) και για μήνες χαρτογραφούσαμε συγκεκριμένες διαδρομές στην Αθήνα. Αυτές παρουσιάζονται σε ελληνικά και αγγλικά, σε μία πλήρως προσβάσιμη ιστοσελίδα, παρακλάδι της επίσημης τουριστικής προβολής της Αθήνας «This is Athens». Όποιος επισκεφθεί αυτό το Link, επιλέγει αν έχει κινητική ή οπτική βλάβη, ελληνικά ή αγγλικά, και τη διαδρομή που τον ενδιαφέρει. Είναι ο πρώτος τουριστικός οδηγός που εξειδικεύεται στην προσέγγιση επισκεπτών με οπτική και κινητική βλάβη. Παρουσιάζεται διαδραστικά, σε έναν χάρτη που δείχνει τη διαδρομή και τα σημεία ενδιαφέροντος, στο καθένα από τα οποία υπάρχουν έξτρα πληροφορίες για την καλύτερη περιήγηση του επισκέπτη. Έχει γίνει μια εξειδικευμένη δουλειά, με την υποστήριξη και επαγγελματιών (τοπογράφος μηχανικός, εκπαιδευτής κινητικότητας, σχολή σκύλων οδηγών), και τα άτομα μπορούν να ακολουθήσουν τις διαδρομές αυτές ακόμα και χωρίς συνοδό.»

Ο Παναγιώτης σε αναπηρικό αμαξίδιο συνοδεύει τον Βαγγέλη που είναι τυφλός


Δ.
Ιόνιον FM – Ραδιουργίες εκ προμελέτης, Δημήτρης Στρουμπάκος - Αντώνης Γρηγορόπουλος 

Lockdown και «αναπηροποίηση»

«Είδαμε τώρα δύο φορές λόγω της καραντίνας ότι νιώσατε κι εσείς κάπως εγκλωβισμένοι, δεδομένου ότι απαγορεύονται πράγματα που σας αρέσουν, σας ευχαριστούν. Τα σώματα αναπηροποιήθηκαν, ήρθατε για λίγο στη θέση μας. Αυτή τη βία του lockdown τη ζει καθημερινά πολύς κόσμος γύρω σας που θέλει να πάει να πιει τον καφέ του ή να δει μια θεατρική παράσταση, και βρίσκει σκαλιά κι όχι ράμπα ή δε βρίσκει αναπηρική τουαλέτα. Οι άνθρωποι σε αμαξίδιο όταν είναι έξω καταναλώνουν με φειδώ, αν δεν έχουν πρόσβαση σε τουαλέτα.»

Ζητήματα προσβασιμότητας για τα τυφλά άτομα

«Οι τυφλοί δεν έχουμε πρόσβαση στην ημερομηνία λήξης των προϊόντων. Στα φάρμακα έχουν γράψει απλά το όνομα του φαρμάκου και την ποσότητα. Δε γράφουν παρενέργειες, δοσολογία, συστατικά σε πολλά προϊόντα. Ακόμα κι έναν χυμό να θέλω να διαλέξω δεν ξέρω τι γεύσεις προσφέρονται. Κι όλα αυτά στην εποχή της τεχνολογίας, που χρησιμοποιώ social media και διαβάζω τα πάντα μέσω αυτής. Μπορώ να χρησιμοποιώ ιστοσελίδες, να πλοηγούμαι. Είμαι μάχιμος δικηγόρος, διαβάζω καθημερινά εφημερίδες και εξελίξεις στη νομοθεσία. Δε μπορεί να μην τα ξέρουμε αυτά και να φτιάχνουμε ιστοσελίδες μόνο με φωτογραφίες και εικόνες.»

«Τι θα ήθελες να δεις αν μπορούσες;»

«Κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος που υλοποιούμε στα σχολεία, πολλά παιδιά μου χαρίζουν ζωγραφιές. Αυτές τις κρατάω σε μια άκρη και θέλω να τις δω κάποια στιγμή. Με τη βοήθεια του Θεού, θα έρθει η ώρα πιστεύω που θα μπορέσω να τις δω εγώ ο ίδιος. Γιατί ό,τι και να περιγράψεις… Δε με νοιάζει να δω τον εαυτό μου στον καθρέφτη ή τα πρόσωπα των δικών μου. Έχω φτιάξει μέσα μου τις δικές μου εικόνες. Χωρίς χρώμα, αλλά με ήχους, με μυρωδιές. Με νοιάζει να δω κάτι που δεν περιγράφεται, δε φυλακίζεται σε λέξεις. Θέλω να δω κι ένα ηλιοβασίλεμα από τα Χανιά, απ’ όπου κατάγομαι και πάω συχνά. Τι να περιγράψουμε εκεί;»

Η ζωή χωρίς όραση

«Δεν ξυπνάω κάθε μέρα με τη σκέψη πότε θα αποκατασταθεί η όραση, δεν είναι αυτό που με αγχώνει και με βαραίνει. Έχω συνηθίσει έτσι, γύρω μου υπάρχουν χειρότερα προβλήματα. Έχω βραβευτεί από πολλές οργανώσεις για το εθελοντικό μου έργο (Σύλλογος Ελπίδα, Παιδικά Χωριά SOS, Φλόγα κ.α.). Από νωρίς έπρεπε να παρθεί μια απόφαση κι από μένα κι απ’ την οικογένειά μου, αφού συνέβη αυτό το πρόβλημα. Τι θα κάνουμε; Θα αφήσουμε τον χρόνο να περνάει σαν παθητικοί θεατές της ίδιας μας της ζωής ή θα μπούμε μπροστά και θα τη διαμορφώσουμε; Η ζωή είναι πλαστελίνη: για άλλους έρχεται έτοιμη ως έργο τέχνης, για άλλους πρέπει να πλαστεί, να την κάνουν κάτι.»

Σχέση με τον Θεό

«Έχω βρεθεί να υπηρετώ ως επιστημονικός συνεργάτης του Μητροπολίτη Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως, του Σεβασμιώτατου Αθηναγόρα. Είναι μια πρωτοποριακή απόφαση αυτή, γιατί η Εκκλησία έχει μάθει να αντιμετωπίζει φιλανθρωπικά, με μια πιο συντηρητική προσέγγιση τους αναπήρους. Δεν έχει μάθει να τους βλέπει στη θέση των συνδιαμορφωτών, να διαμορφώνουμε εμείς οι ίδιοι την κοινωνική πολιτική που χρειαζόμαστε. Όλα αυτά ξεκινάνε, φυσικά, από το ότι πιστεύω στον Θεό. Δε θεωρώ ότι η οπτική μου βλάβη είναι τιμωρία απ’ τον Θεό, όπως ακούγεται καμιά φορά.»

Ο Βαγγέλης Αυγουλάς με τον Μητροπολίτη Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως


Ε.
Alpha 88,9 – Παιχνίδια εξουσίας, Ντίνα Μόσχου 

Πολλαπλές ταυτότητες και διακρίσεις

«Είχα την τιμή να συνομιλήσω με την κυρία Πρόεδρο της Δημοκρατίας, για μια προσπάθεια που θέλω να εντείνω ως μαχόμενος δικηγόρος για τα πρόσωπα που βιώνουν πολλαπλές διακρίσεις. Έχουμε πρόσφυγες με αναπηρία χωρίς μια οργανωμένη καταγραφή για το πώς επιβιώνουν⸱ ΛΟΑΤΚΙ ανάπηρα άτομα τα οποία εμποδίζονται πολλαπλώς και δεν καταφέρνουν να ανήκουν κάπου. Πρέπει να φέρουμε στην επιφάνεια ανθρώπους που βιώνουν διακρίσεις λόγω μιας πολλαπλής ταυτότητας και να τους υποστηρίξουμε στην πράξη.»

Ο Βαγγέλης Αυγουλάς με την Κατερίνα Σακελλαροπούλου


Η τεχνολογία και οι άνθρωποι με προβλήματα όρασης στο σήμερα
 

«Σήμερα γίνονται βήματα. Η ψηφιακή εποχή που έχει πια έρθει μας λύνει τα χέρια. Τα απροσπέλαστα κτίρια και η ανάγκη να πληρώνουμε μετακινήσεις και συνοδούς μειώνονται όταν έχουμε το γνήσιο της υπογραφής από το σπίτι μας, την άυλη συνταγογράφηση και τα παραπεμπτικά απ’ τον γιατρό μας, ραντεβού με τον  ΕΦΚΑ μέσω βιντεοκλήσης κ.α. Πρέπει, όμως, να ληφθεί οργανωμένη πρωτοβουλία και να δοθεί εξοπλισμός και εκπαίδευση στα άτομα με προβλήματα όρασης. Εμείς έχουμε πάρει μια εθελοντική πρωτοβουλία στο «Με Άλλα Μάτια»: εκπαιδεύουμε εξ αποστάσεως κόσμο που έχασε την όρασή του ξαφνικά σε απομακρυσμένες περιοχές ώστε να έρθει κοντά στις νέες τεχνολογίες. Δεν φτάνει όμως αυτό, πρέπει το κράτος να οργανώσει την κατάσταση. Πρέπει επίσης ιδανικά, εξαρχής να υπάρχει μια διεπιστημονική ομάδα στήριξης στο άτομο που χάνει την όρασή του και στην οικογένειά του, για να εκπαιδευτούν όλοι στο πώς θα συνεχιστεί η ζωή τους χωρίς να χαθούν κεκτημένα και απολαύσεις της καθημερινότητας.»

Σεξ και αναπηρία

«Πήραμε μια πρωτοβουλία πέρσι μέσα απ’  το Με Άλλα Μάτια και ανοίξαμε το θέμα της σεξουαλικής ζωής των ανάπηρων ατόμων. Οι ανάπηροι και ερωτευόμαστε και κάνουμε οικογένεια κι απ’ όλα. Τότε δεχτήκαμε αντιδράσεις που μας έλεγαν «μην ξεσηκώνετε τους αναπήρους και δεν ξέρουμε τι να τους κάνουμε!». Δεν μπορούμε να μιλάμε για σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των παιδιών στο νήπιο ή στο δημοτικό, και να έχουν ακόμα και σήμερα γιατροί και πολλοί άλλοι την αντίληψη ότι τα ανάπηρα άτομα είναι ασεξουαλικά.»

Εξοικείωση με την αναπηρία

«Στα Social media μας τρέχει η καμπάνια #SpeakUp όπου ανάπηρα άτομα βγαίνουν και δείχνουν πώς ξεπέρασαν τις δυσκολίες τους. Από παραπληγικούς που οδηγούν αυτοκίνητο μέχρι Παραολυμπιονίκες. Η Παγκόσμια Ημέρα Αναπηρίας είναι αφορμή να γνωριστείτε με την καμπάνια μας, να ανοίξετε συζήτηση, πάνω απ’ όλα με τα παιδιά μας. Να μην ψυχοπλακωθούν γι’ αυτή την πλευρά της διαφορετικότητας αλλά να πάρουν παράδειγμα, να κάνουν ερωτήσεις.»

Αναπηρικά επιδόματα

«Τα αναπηρικά επιδόματα τελευταία φορά αυξήθηκαν το 2011 και δείτε πότε αυξήθηκε τελευταία φορά το ρεύμα, το πετρέλαιο θέρμανσης και τα βασικά αγαθά στο σουπερμάρκετ. Έχουν γίνει συνολικά 3 αυξήσεις του κατώτατου μισθού, αλλά με εμάς δεν ασχολείται κανείς. Αυτό είναι το παράπονό μας.»

ΣΤ. Σκάι 100,3 – Στιγμιότυπα, Βασίλης Κουφόπουλος

Παραβίαση των δικαιωμάτων των αναπήρων εντός και εκτός δικηγορίας

«Για αρχή πρέπει να γίνει μητρώο ανάπηρων δικηγόρων. Στην εκστρατεία που ξεκίνησα με τον Θέμη Σοφό πήρα πολλά μηνύματα από συναδέλφους, πχ για προβλήματα με εγκυμοσύνη, κατάλοιπα από εγκεφαλικό, επιδείνωση σκλήρυνσης κατά πλάκας. Υπάρχουν πολλοί που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το επάγγελμα που αγαπάνε. Εγκαταλείπουν τα όνειρά τους, τον τρόπο διαβίωσής τους. Αυτό θα πρέπει να το δούμε οργανωμένα.

Και πρέπει να θεσπιστούν πρωτόκολλα να αλλάζει αυτόματα χώρο κάθε δικαστική διαδικασία όταν υπάρχει προηγούμενη δήλωση ότι κάποιος από τους συντελεστές της έχει οποιαδήποτε βλάβη. Δεν υπάρχει διερμηνεία ελληνικής νοηματικής γλώσσας, δεν υπάρχει καμία πληροφορία στη γραφή Braille των τυφλών. Υπάρχουν ανελκυστήρες που δε χωρούν αναπηρικά αμαξίδια. Έρχεται κόσμος να δώσει μια κατάθεση για παράδειγμα, έχοντας κληθεί να βοηθήσει το έργο της δικαιοσύνης, κι εξαρτάται απ’ τους διαδρόμους.

Πρέπει δικηγορικά επίσης να τοποθετηθούμε σε ζητήματα παραβιάσεων των δικαιωμάτων των αναπήρων γενικότερα. Έχω πολλές καταγγελίες ότι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας και τράπεζες αρνούνται να συνομιλούν με κωφούς συμπολίτες μας μέσω διερμηνέα. Ενώ οι διερμηνείς νοηματικής είναι πιστοποιημένοι κι έχουν κώδικα απορρήτου, τους θεωρούν τρίτα πρόσωπα. Τα δικαιώματα των τυφλών στις τράπεζες παραβιάζονται γιατί μας ζητάνε ακόμα και σήμερα για οποιαδήποτε πράξη να βάζουμε δύο βλέποντες μάρτυρες να υπογράφουν μαζί μας. Άρα ποιο απόρρητο συναλλαγών;»

 

Ο Βαγγέλης Αυγουλάς με το Θέμη Σοφό