Main content

άνθρωπος στη θάλασσα που πνίγεται

Έχουμε πετύχει κάμποσα παγκόσμια ρεκόρ εμείς οι Έλληνες. Κυρίως στον αθλητισμό. Κι αν δεν τα ξέρετε, υπενθυμίζουμε τον Χρήστο Παπανικολάου στο επι κοντώ, τη Σοφία Σακοράφα στον ακοντισμό, τον Πύρο Δήμα στην Άρση Βαρών, την Άννα Κορακάκη στο Αεροβόλο Πιστόλι. Αλλά και πολύ πρόσφατα από τους παρα- ολυμπιονίκες Θανάση Κωνσταντινίδη στον δίσκο και  Στέλλα Σμαραγδή στο τριπλούν. Παλαιότερα είχαμε παγκόσμιο ρεκόρ στη σκοποβολή πρηνηδόν από τον Μάνθο και πολύ παλαιότερα από τον Καραμπάτη και τον Γεωργαντά στην Ελληνική δισκοβολία και τη λιθοβολία.

Παγκόσμιο ρεκόρ θανάτων δεν είχαμε μέχρι σήμερα. Το αποκτήσαμε κι αυτό: Θάνατοι από πνιγμό. Στην Ελλάδα, περισσότεροι από 400 άνθρωποι χάνουν την ζωή τους από πνιγμό ετησίως τα τελευταία χρόνια και όχι αναγκαστικά σε … ναυάγιο σκάφους κατά τη διάρκεια θαλασσοταραχής.  O πνιγμός αποτελεί σημαντική αιτία θανάτου και σοβαρό πρόβλημα υγείας παγκοσμίως. Καταγεγραμμένα, ένας άνθρωπος πεθαίνει από πνιγμό κάθε 90 δευτερόλεπτα στον πλανήτη. Πιθανότατα όμως, ο αληθινός αριθμός είναι ένας κάθε 30 δευτερόλεπτα από συνολικά όλα τα εκούσια και ακούσια περιστατικά που περιλαμβάνουν βύθιση ή εμβάπτιση οποιασδήποτε μορφής, είτε καταγράφονται είτε όχι. Ταυτόχρονα τετραπλάσιος αριθμός τουλάχιστον εισάγεται στο νοσοκομείο προληπτικά.     

Την τελευταία Κυριακή του Ιουλίου, έξι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη θάλασσα σε Μαγνησία, Πρέβεζα, Κορινθία, Βουλιαγμένη και Καβάλα. Και μετά από ένα μήνα, με τους τρεις πνιγμούς – και μάλιστα σε…. Πισίνα- στη Ρόδο και στη Χερσόνησο, το πιάνουμε το παγκόσμιο ρεκόρ αν υπολογίσει κανείς και το υπόλοιπο της χρονιάς, ιδίως του καλοκαιριού.

Τα αναπάντητα ερωτήματα για τους τρεις θανάτους είναι πολλά ενώ οι δύο αυτές τραγωδίες φέρνουν στην επιφάνεια και το ζήτημα των αδειών που δίνονται για τη λειτουργία των κολυμβητικών δεξαμενών στα ξενοδοχεία αλλά και την ανάγκη να υπάρχει πάντα – όταν αυτές είναι σε λειτουργία – ναυαγοσώστης προκειμένου να επιβλέπει όσους κολυμπούν.

Τα κενά του νόμου για τις πισίνες

Σύμφωνα με τον Μάριο Μυρωνάκη, πρόεδρο της Ένωσης Ναυαγοσωστικών Ελλάδος : «Δεν υπάρχει νόμος που να υποχρεώνει τους ιδιοκτήτες ξενοδοχείων να έχουν ναυαγοσώστες. Βάσει του υπάρχοντος νόμου, χρειάζεται ένας επόπτης ασφαλείας να παρακολουθεί τη πισίνα. Αυτό δεν συνεπάγεται ότι ο επόπτης είναι απαραίτητα ναυαγοσώστης».

Μιλώντας στη εκπομπή One Line, o πρόεδρος Ναυαγοσωστικών Σχολών Ελλάδας, εξήγησε ότι για τις πισίνες «έχουμε ένα νόμο από το 1973, εντελώς παρωχημένο, που τροποποιήθηκε το 2013» και πρόσθεσε πως το νομοθετικό πλαίσιο είναι αυστηρό για τις ακτές.

«Στις ακτές που υπάρχει επίβλεψη δεν σημειώνονται πνιγμοί» ανέφερε. Για την τραγωδία της Ρόδου είπε πως «η νομοθεσία όσον αφορά τις πισίνες δεν έγκειται στο υπουργείο Ναυτιλίας. Προσπαθούμε να κάνουμε τη ναυαγοσωστική μια ενιαία νομοθεσία, για λίμνες, θάλασσες, πισίνες, ποτάμια».

Στην εκπομπή One Report μίλησε και  η ναυαγοσώστρια και Πρόεδρος των Ελλήνων Ναυαγοσωστών Μάνια Μπίκοφ, με αφορμή την τραγωδία που έλαβε χώρα στη Ρόδο με τον πνιγμό των δύο κοριτσιών σε πισίνα.Η κ. Μπίκοφ ανέφερε πως «όταν δε ξέρεις κολύμπι, είναι και δική σου ευθύνη να μπεις σε πισίνα που δε πατάς».

Σεβόμαστε την «επαγγελματική» άποψη της κ. Μπικόφ αλλά δεν μας καλύπτει. Όταν έχουμε νεκρό από πνιγμό – και μάλιστα σε οργανωμένη «δομή»- δεν μπορείς να μιλάς για «προσωπική ευθύνη». 

Βέβαια η  Μπικόφ είναι πολύ καλή γνώστης της κατάστασης αφού είναι διεθνής εκπαιδεύτρια εκπαιδευτών ναυαγοσωστικής. Και προφανώς η ατυχής φράση της για «προσωπική ευθύνη» έχει κάποια βάση. Αλλά όπως εξηγεί : «  Το 2018, 417 άνθρωποι συνολικά έχασαν τη ζωή τους από πνιγμό με θεαματική αύξηση από το 2017 όπου είχαμε 359. Τα στοιχεία αυτά μας δείχνουν πως είναι επιβεβλημένη πια η ανάγκη για την πρόληψη των πνιγμών στη θάλασσα. Για ακόμη μια χρονιά ξεκινήσαμε από νωρίς να συζητάμε για το «τις πταίει» και αυξάνονται ολοένα και περισσότερο οι πνιγμοί. Σε όλο αυτό ήρθε πολύ πρόσφατα να προστεθεί ο πνιγμός σε μια ημέρα 3 νέων κοριτσιών σε υδάτινο περιβάλλον. Θα αναρωτηθεί κανείς «μα είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο; Η απάντηση είναι όχι, ωστόσο τα στοιχεία είναι απογοητευτικά καθώς ένας άνθρωπος χάνει τη ζωή του από πνιγμό κάθε 90 δευτερόλεπτα στον πλανήτη».

Το 2014, όταν και κυκλοφόρησε έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η Ελλάδα ήταν  στην 39η θέση θανάτων από πνιγμό στον κόσμο. Σήμερα; Αναμένουμε λοιπόν αποφάσεις και άμεσες ενέργειες από την πλευρά της Πολιτείας ώστε να ΜΗΝ κατακτήσουμε άλλο ένα Παγκόσμιο ρεκόρ. Γιατί σίγουρα, βρισκόμαστε κοντά.

Όπως εξηγεί η κ. Μπικόφ ( αλλά και άλλοι ειδικοί εκπαιδευτές και ναυαγοσώστες) : « Oι λόγοι στους οποίους οφείλονται οι πνιγμοί είναι δύο: Η μη ύπαρξη νομοθετικού πλαισίου με στόχευση στην μέγιστη ασφάλεια των λουομένων αλλά και την ασφάλεια του ίδιου του ναυαγοσώστη και η μη τήρηση βασικών κανόνων ασφαλείας από τους ίδιους τους λουόμενους).

Τι είναι αυτό που μας λείπει ως ελληνική κοινωνία και αυξάνονται ολοένα και περισσότερο οι πνιγμοί στην Ελλάδα; Η Μπικόφ αναφέρει στο lawandorder.gr  πως « Στην Ελλάδα, αυτό που απουσιάζει είναι η σωστή νομοθεσία. Όμως η παρουσία ναυαγοσώστη με ωράριο συμβατό με την επισκεψιμότητα των παραλιών (τώρα ο νόμος ορίζει το ωράριο από 10:30-17:30), η μελέτη των επικίνδυνων πολυσύχναστων παραλιών λόγω μορφολογίας αλλά και των καταγεγραμμένων περιστατικών και τοποθέτηση περισσότερων ναυαγοσωστών, ο ορισμός σωστού εξοπλισμού ώστε κάθε ναυαγοσώστης να μπορεί άμεσα να προσεγγίζει το θύμα που χρήζει βοήθειας (όχι μηχανοκίνητα σκάφη αλλά ειδικές σανίδες διάσωσης κτλ) καθώς και η αύξηση του ορίου ηλικίας των ναυαγοσωστών από τα 45ετη που ισχύει, θα ήταν σημαντικά μέτρα πρόληψης για την κατάσταση αυτή που επικρατεί σήμερα στις ελληνικές ακτές. Προσθέτει, πως η εμπειρία είναι τεράστιας σημασίας στη ναυαγοσωστική και βοηθά στην καλύτερη οργάνωση κάθε παραλίας ενώ θα ήταν σημαντικό να επιβληθούν αυστηρά πρόστιμα σε όσους δεν ακολουθούν τον νόμο».